به گزارش شهرآرانیوز؛ افزایش هزینه اینترنت در حالی ادامه دارد که کاربران همزمان از کاهش سرعت، افت کیفیت و ناپایداری اتصال گلایه دارند. همین موضوع باعث شده اعتراضها درباره خدمات اینترنتی از شبکههای اجتماعی فراتر برود و به کارزارهای عمومی برسد. کارزارهایی که از اواخر سال ۱۴۰۴ شکل گرفتهاند، با افزایش تعداد امضاها نشان میدهند که برای بخشی از کاربران، مسئله اینترنت دیگر تنها به کیفیت خدمات محدود نمیشود و هزینه دسترسی نیز به یک دغدغه جدی تبدیل شده است.
یکی از این کارزارها با عنوان «اعتراض به اپراتورهای تلفن همراه» و هشتگ «نه به گرانفروشی» راهاندازی شده و تاکنون توانسته بیش از ۱۲ هزار امضا جمعآوری کند. نویسنده این کارزار معتقد است افزایش هزینه اینترنت، بهخصوص پس از دوره اختلال و محدودیت دسترسی به اینترنت بینالملل، فشار بیشتری را به کاربران وارد کرده است.
سیدمحمدرضا حسینی شاهخاصه، نویسنده این کارزار، درباره دلیل راهاندازی آن به پیوست میگوید: «کار من کاملا با اینترنت مرتبط است و به همین دلیل تصمیم گرفتم این کارزار را راه بیندازم. فکر میکردم شاید چند هزار نفر مثل من ناراضی باشند، اما ۱۲ هزار امضا در کمتر از چند روز نشان داد این فقط یک مشکل شخصی نیست.»
بخشی از اعتراض کاربران به موضوع نحوه محاسبه حجم مصرفی اینترنت مربوط میشود. شاهخاصه با اشاره به نبود شفافیت در این زمینه میگوید: «ما قبض میدهیم برای حجمی که احساس میکنیم خیلی زودتر از قبل تمام میشود. یک اپراتور قیمت را افزایش میدهد و دیگری با تخفیفهای مختلف بسته ارائه میکند، اما در نهایت هزینه ماهانه کاربران بیشتر شده است.»
او همچنین به تغییر شرایط محاسبه ترافیک برخی خدمات داخلی اشاره میکند و معتقد است کاربران بهسادگی نمیتوانند متوجه شوند که حجم اینترنت آنها دقیقا در چه مواردی مصرف شده است.
در پی افزایش این اعتراضها، وزیر ارتباطات دستور بررسی نحوه محاسبه مصرف اینترنت کاربران را صادر کرد و سازمان تنظیم مقررات را مسئول پیگیری این موضوع قرار داد. همچنین مقرر شده است سامانهای برای افزایش شفافیت در این زمینه ایجاد شود تا کاربران بتوانند جزئیات و میزان مصرف اینترنت خود را مشاهده و کنترل کنند.
اپراتورهای تلفن همراه در مقابل، وجود حجمخواری یا کسر عامدانه و غیرواقعی از بستههای اینترنت را رد کردهاند. توضیح مشترک آنها این است که بخشی از افزایش مصرفی که کاربران تجربه میکنند، میتواند به استفاده گستردهتر از فیلترشکنها مربوط باشد.
عبور ترافیک از VPN میتواند سربار ارتباطی ایجاد کند و در برخی شرایط باعث افزایش مصرف داده شود. از نگاه اپراتورها، این موضوع یکی از عواملی است که میتواند در احساس کاربران نسبت به زودتر تمام شدن بستههای اینترنتی نقش داشته باشد.
تغییر الگوی مصرف کاربران نیز عامل دیگری است که اپراتورها بر آن تأکید دارند. افزایش کیفیت ویدئوها در پلتفرمها، تماشای محتوای تصویری با وضوح بالاتر و رشد استفاده از سرویسهای ویدئویی باعث شده حجم داده مصرفی کاربران نسبت به گذشته افزایش پیدا کند.
بنابراین، آنچه کاربران بهعنوان زودتر تمام شدن بسته اینترنت تجربه میکنند، از نگاه اپراتورها لزوما به معنای محاسبه نادرست حجم مصرفی نیست.
با این حال، اختلاف میان تجربه کاربران و توضیحات اپراتورها، ضرورت شفافتر شدن نحوه محاسبه مصرف اینترنت را بیشتر کرده است؛ بهویژه در شرایطی که با افزایش قیمت بستهها، هر گیگابایت اینترنت سهم بیشتری از هزینه ماهانه خانوارها را به خود اختصاص میدهد.
نگرانی نویسنده کارزار تنها به افزایش قیمت بستههای اینترنتی محدود نمیشود. او معتقد است ادامه این روند میتواند دسترسی گروههای کمدرآمد به اینترنت را محدود کند؛ آن هم در شرایطی که آموزش، اشتغال، ارتباطات و بخش قابل توجهی از خدمات روزمره به اینترنت وابسته شده است.
شاهخاصه میگوید: «در دنیای دیجیتال امروز، اینترنت یک وسیله عادی و همهگیر است، اما اگر این روند ادامه پیدا کند ممکن است برای بخشی از جامعه به یک خدمت گران تبدیل شود. ما نمیگوییم اینترنت رایگان باشد؛ مطالبه ما این است که در برابر هزینهای که پرداخت میکنیم، اتصال پایدار و شفاف داشته باشیم.»
این مسئله برای خانوادههایی که چند کاربر اینترنت دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند. در چنین خانوادههایی، هزینه بستههای اینترنت دیگر تنها هزینه مربوط به یک خط تلفن همراه نیست و میتواند به بخشی از مخارج ماهانه خانوار تبدیل شود.
زهرا، نوجوان ۱۴ سالهای که در تیکتاک فعالیت میکند، یکی از همین کاربران است. او با اشاره به اینکه افزایش هزینه اینترنت مستقیما بر فعالیتش اثر گذاشته است، میگوید: «پدر من راننده است و درآمدش باید هزینههای مختلف خانواده را پوشش دهد. اینترنت خیلی زود تمام میشود و در عین حال کیفیت هم پایین آمده است.»
او درباره انتظاری که از اپراتورها دارد نیز میگوید: «انتظار عجیب و زیادی نداریم؛ فقط میخواهیم وقتی هزینه بیشتری پرداخت میکنیم، کیفیت و سرعت بهتری هم دریافت کنیم.»
در سوی دیگر این اعتراضها، اپراتورها همچنان بر ضرورت اصلاح تعرفه اینترنت تأکید دارند. در شرایطی که کاربران از افزایش هزینه دسترسی به اینترنت و تناسب نداشتن قیمت با کیفیت خدمات گلایه میکنند، اپراتورها معتقدند تعرفههای فعلی با رشد هزینههای توسعه و نگهداری شبکه همخوانی ندارد.
به اعتقاد اپراتورها، درآمد حاصل از فروش اینترنت منابع کافی برای سرمایهگذاری و توسعه زیرساخت را فراهم نمیکند. آنها هشدار میدهند ادامه فعالیت با تعرفههای فعلی میتواند توانشان برای سرمایهگذاری در افزایش ظرفیت و ارتقای کیفیت شبکه را کاهش دهد.
به این ترتیب، بحث قیمت اینترنت میان دو مطالبه قرار گرفته است؛ از یک سو کاربرانی که در برابر پرداخت هزینه بیشتر، کیفیت، سرعت و پایداری بالاتری میخواهند و از سوی دیگر اپراتورهایی که بهبود همین کیفیت را نیازمند افزایش درآمد و سرمایهگذاری بیشتر میدانند.
افزایش وابستگی به اینترنت تنها به سرگرمی یا فعالیت در شبکههای اجتماعی محدود نمیشود. تجربه سالهای گذشته، از آموزش مجازی گرفته تا دورکاری، نشان داده است که اینترنت به یکی از زیرساختهای اصلی آموزش و اشتغال تبدیل شده است.
به همین دلیل، افزایش قیمت اینترنت در کنار ناپایداری شبکه میتواند برای دانشجویان، معلمان و افرادی که فعالیت شغلی آنها به اتصال دائمی وابسته است، تأثیر بیشتری داشته باشد.
سمیه، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت اطلاعات و معلم، معتقد است افزایش هزینههای ارتباطی در کنار ضعف زیرساخت، آموزش آنلاین را با چالش مواجه کرده است.
او به پیوست میگوید: «دسترسی پایدار که باید یکی از الزامات اولیه فرآیند یادگیری باشد، اکنون تحت تاثیر هزینه بالای ترافیک بینالملل، اختلال و نوسان اتصال و افت پهنای باند قرار گرفته است.»
به گفته او، مسئله اصلی فاصله میان هزینهای است که کاربران پرداخت میکنند و کیفیت خدماتی که دریافت میکنند. تداوم این وضعیت و افزایش شکاف میان هزینههای پرداختی و خدمات دریافتی، کیفیت آموزش مجازی را کاهش داده و بهرهوری فرآیندهای آموزشی و پژوهشی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
نارضایتی از وضعیت اینترنت موضوع تازهای نیست، اما افزایش قیمت بستهها در کنار ادامه گلایهها درباره کیفیت و سرعت، شکل اعتراض کاربران را تغییر داده است. بخشی از این اعتراضها اکنون در قالب کارزارهایی مطرح میشود که تلاش دارند مطالبه پراکنده کاربران را به یک درخواست عمومی تبدیل کنند.
نامه کارزار «اعتراض به اپراتورهای تلفن همراه» نیز پس از افزایش تعداد امضاها برای پیگیری از سوی مسئولان صادر شده است.
روایت کاربران امضاکننده این کارزار یک نقطه مشترک دارد؛ آنها لزوما خواهان اینترنت ارزان یا رایگان نیستند، بلکه نسبت میان هزینه و کیفیت خدمات را زیر سؤال میبرند.
برای این کاربران، افزایش قیمت زمانی قابل پذیرشتر است که در مقابل آن اتصال پایدارتر، سرعت بیشتر و شفافیت در محاسبه مصرف اینترنت ارائه شود؛ انتظاری که از نگاه آنها هنوز بهطور کامل برآورده نشده است.
تا زمانی که افزایش تعرفه اینترنت با بهبود ملموس کیفیت خدمات همراه نشود، فاصله میان منطق اپراتورها و تجربه کاربران همچنان باقی خواهد ماند. کاربر بیش از آنکه هزینههای توسعه شبکه را ببیند، نتیجه آن را در سرعت، پایداری و کیفیت اتصال خود ارزیابی میکند.
بنابراین، حتی اگر اصلاح تعرفه از منظر اقتصادی برای ادامه سرمایهگذاری در شبکه ضروری باشد، همراه کردن کاربران با این افزایش هزینه زمانی امکانپذیرتر خواهد بود که آنها نیز اثر افزایش قیمت را در کیفیت اینترنتی که دریافت میکنند، احساس کنند.
منبع: پیوست